ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ داروﻫﺎى ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻤﻨﻰ ﻃﻰ ﻋﻔﻮﻧﺖ 19ـCOVID

ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ داروﻫﺎى ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻤﻨﻰ ﻃﻰ ﻋﻔﻮﻧﺖ 19ـCOVID

آخرین بروزرسانی: 1399/02/07 دسته بندی: کرونا و کادر درمان

ﻧﻜﺎت ﻛﻠﻰ:

  • در ﺧﺼﻮص ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ داروﻫﺎى ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻤﻨﻲ (اﻳﻤﻮﻧﻮﺳﺎﭘﺮﺳﻮرﻫﺎ، اﻳﻤﻮﻧﻮﻣﺪوﻻﺗﻮرﻫﺎ) در ﺑﻴﻤﺎران ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ COVID-19ﻣﺴﺘﻨﺪاﺗﻲ وﺟﻮد ﻧﺪارد و ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻳﻦ راﻫﻨﻤﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮاى ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻦ داروﻫﺎ در ﻋﻔﻮﻧﺘﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ، ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
  • ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ، ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺟﻬﺖ اداﻣﻪ ﻳﺎ ﻗﻄﻊ دارو ﻃﻲ ﻋﻔﻮﻧﺖ COVID-19 ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻴﻤﺎر، ﺷﺪت ﻋﻔﻮﻧﺖ، ﻧﻮع دارو و ﺑﻴﻤﺎرى زﻣﻴﻨﻪ اى ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ.
  • در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ، ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﺎ ﻣﺘﺨﺼﺺ ﺑﻴﻤﺎرى زﻣﻴﻨﻪ اى ﺑﻴﻤﺎر، ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻓﺎرﻣﺎﻛﻮﺗﺮاﭘﻲ و ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻋﻔﻮﻧﻲ ﻣﺸﻮرت ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد.
  • در اﻓﺮاد ﺑﺪون ﻋﻔﻮﻧﺖ COVID-19 ، ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺸﮕﻴﺮى از ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻛﺮوﻧﺎ وﻳﺮوس، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺧﺎﺻﻲ در رژﻳﻢ داروﻳﻲ ﺑﻴﻤﺎر ﻧﻴﺴﺖ.
  • ﺑﺮاى ﺑﻴﻤﺎران ﭘﻴﻮﻧﺪ اﻋﻀﺎ، ﺑﻪ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ (ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻓﺎرﻣﺎﻛﻮﺗﺮاﭘﻲ در ﺑﻴﻤﺎرن ﭘﻴﻮﻧﺪ اﻋﻀﺎ ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ COVID-19 ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺷﻮد.
  • در ﺑﻴﻤﺎراﻧﻲ ﻛﻪ در ﺣﺎل درﻳﺎﻓﺖ اﺳﺘﺮوﺋﻴﺪ ﺑﻮده اﻧﺪ، در ﺻﻮرت اﺣﺘﻤﺎل ﺳﺎﭘﺮﺷﻦ HPA، دارو ﺑﺎ دوز اﺳﺘﺮس ﺗﺠﻮﻳﺰ ﮔﺮدد و در ﺻﻮرت وﺟﻮد ARDS ﭘﻴﺸﺮوﻧﺪه، اﺳﺘﺮوﺋﻴﺪ ﺗﺮاﭘﻲ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد. در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﭘﺎﻟﺲ اﺳﺘﺮوﺋﻴﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ درﻣﺎن ﺣﻤﻠﻪ MS، ﭘﺎﻟﺲ اﺳﺘﺮوﺋﻴﺪ ﺑﺎ ﺣﺪاﻗﻞ دوز ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺠﻮﻳﺰ اﺳﺖ. ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﮔﺴﺘﺮش ﻋﻔﻮﻧﺖ رﻳﻮى ﺑﻴﻤﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺎﻧﻴﺘﻮر ﺷﻮد، ﻫﺮﭼﻨﺪ در ﺑﻴﻤﺎران COVID-19 ﺑﺪﺣﺎل ﺑﺎ ARDS، اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺗﺠﻮﻳﺰ اﺳﺘﺮوﺋﻴﺪ اﺛﺮات ﻣﺜﺒﺘﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.

ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﻤﻮﻧﻮﺳﺎﭘﺮﺳﻮرﻫﺎ/اﻳﻤﻮﻧﻮﻣﺪوﻻﺗﻮرﻫﺎ در ﺑﻴﻤﺎران ﺑﺎ ﻋﻔﻮﻧﺖ COVID-19

 

ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻛﻠﻲ در ﺻﻮرت ﺧﻔﻴﻒ ﺑﻮدن ﻋﻔﻮﻧﺖ COVID-19 و درﻣﺎن ﺳﺮﭘﺎﻳﻲ و ﭘﺎﻳﺪار ﺑﻮدن ﻋﻼﺋﻢ ﺑﺎﻟﻴﻨﻲ ﺑﻴﻤﺎر، ﻋﻤﺪﺗﺎ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺧﺎﺻﻲ در رژﻳﻢ داروﻳﻲ اﻳﻤﻮﻧﻮﺳﺎﭘﺮﺳﻴﻮ/اﻳﻤﻮﻧﻮﻣﺪوﻻﺗﻮر ﺑﻴﻤﺎر ﻧﻴﺴﺖ.

ﺗﻐﻴﻴﺮ داروﻫﺎى زﻣﻴﻨﻪ اى ﺑﻴﻤﺎر ﺑﻪ داروى ﻫﻴﺪروﻛﺴﻲ ﻛﻠﺮوﻛﻴﻦ، ﺑﺎ ﻫﺪف ﭘﺮوﻓﻴﻼﻛﺴﻲ ﻋﻠﻴﻪ COVID-19 و ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺎﺧﻴﺮى ﺑﻮدن ﺷﺮوع اﺛﺮﻫﻴﺪورﻛﺴﻲ ﻛﻠﺮوﻛﻴﻦ در ﺑﻴﻤﺎرى روﻣﺎﺗﻮﻟﻮژﻳﻚ زﻣﻴﻨﻪ اى، ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻧﻤﻲ ﺷﻮد و در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ در ﺻﻮرت ﻧﺒﻮد ﻣﻨﻊ ﻣﺼﺮف، داروى زﻣﻴﻨﻪ اى ﺑﻴﻤﺎر اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ.

ﻣﺘﻮﺗﺮﻛﺴﺎت (MTX): در ﺻﻮرت ﺧﻔﻴﻒ ﺑﻮدن وﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺑﻮدن ﻋﻔﻮﻧﺖ و درﻳﺎﻓﺖ دارو ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻔﺘﮕﻲ، ﻧﻴﺎزى ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ در رژﻳﻢ داروﻳﻲ ﺑﻴﻤﺎرﻧﻴﺴﺖ. در ﻣﻮارد ﺷﺪﻳﺪ ﺑﻮدن ﻋﻔﻮﻧﺖ، ﻧﺎﭘﺎﻳﺪارى ﻫﻤﻮدﻳﻨﺎﻣﻴﻚ، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻬﻮﻳﻪ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ، ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺳﺮﻳﻊ و ﭘﻴﺶ روﻧﺪه در رادﻳﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻳﺎ ﺣﺎل ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻴﻤﺎر ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد MTX ﻗﻄﻊ ﮔﺮدد و ﺗﺰرﻳﻖ ﻧﻮﺑﺖ ﻓﻌﻠﻲ داروى ﺑﻴﻤﺎر ﺑﻪ ﺑﻌﺪ از رﻳﻜﺎورى از ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻣﻮﻛﻮل ﮔﺮدد. ﺑﻪ ﻋﻮارض رﻳﻮى اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻧﺎﺷﻲ از دارو و ﻫﻤﭽﻴﻦ ﺳﻤﻴﺖ ﺧﻮﻧﻲ، ﮔﻮارﺷﻲ و ﻛﺒﺪى دارو دﻗﺖ ﺷﻮد.

ﻟﻔﻠﻮﻧﻤﺎﻳﺪ، ﺗﺮى ﻓﻠﻮﻧﻤﺎﻳﺪ: ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻴﻤﻪ ﻋﻤﺮ ﻃﻮﻻﻧﻲ داروﻫﺎى ﻣﺬﻛﻮر، ﻣﻲ ﺗﻮان در ﺻﻮرت ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻋﻔﻮﻧﺖ COVID-19، دارو را ﻣﻮﻗﺖ ﻗﻄﻊ ﻛﺮد. در ﺻﻮرت ﺷﺪﻳﺪ ﺑﻮدن ﻋﻔﻮﻧﺖ و ﻋﺪم ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ درﻣﺎن ﻫﺎى روﺗﻴﻦ، ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﺳﻄﺢ ﺧﻮﻧﻲ ﻟﻔﻠﻮﻧﻤﺎﻳﺪ/ﺗﺮى ﻓﻠﻮﻧﻤﺎﻳﺪ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﻛﻠﺴﺘﻴﺮاﻣﻴﻦ 4-8 ﮔﺮم ﻫﺮ 8 ﺳﺎﻋﺖ (ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﻓﺎﺻﻠﻪ از داروﻫﺎى ﺗﺪاﺧﻞ ﮔﺮ) ﺗﺠﻮﻳﺰ ﻛﺮد. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻋﻮارض ﺧﻮﻧﻲ (ﺳﺎﭘﺮﺷﻦ ﻣﻐﺰ اﺳﺘﺨﻮان) و ﮔﻮارﺷﻲ (اﺳﻬﺎل) ﻧﺎﺷﻲ از اﻳﻦ داروﻫﺎ دﻗﺖ ﺷﻮد.

آزاﺗﻴﻮﭘﺮﻳﻦ(در ﺑﻴﻤﺎر ﻏﻴﺮ ﭘﻴﻮﻧﺪى): در ﺻﻮرت ﻋﻔﻮﻧﺖ ﺧﻔﻴﻒ، ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ ﭘﺰﺷﻚ ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ. در ﻣﻮارد ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻫﺎى ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﺷﺪﻳﺪ ﻳﺎ ﻫﻤﻮدﻳﻨﺎﻣﻴﻚ ﻣﺨﺘﻞ ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺳﺮﻳﻊ در ﺣﺎل ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻴﻤﺎر، آزاﺗﻴﻮﭘﺮﻳﻦ ﻫﻮﻟﺪ ﮔﺮدد. ﺑﻪ ﻋﻮارض ﺧﻮﻧﻲ و ﻛﺒﺪى اﻳﻦ دارو دﻗﺖ ﺷﻮد و در ﺻﻮرت ﺑﺮوز، ﻛﺎﻫﺶ دوز ﻳﺎ ﻗﻄﻊ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد. دﻗﺖ ﺷﻮد ﻟﻨﻔﻮﭘﻨﻲ از ﻋﻮارض COVID-19 ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.

ﻣﺎﻳﻜﻮﻓﻨﻮﻻت (در ﺑﻴﻤﺎر ﻏﻴﺮ ﭘﻴﻮﻧﺪى): در ﺻﻮرت ﻋﻔﻮﻧﺖ ﺧﻔﻴﻒ، ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ ﭘﺰﺷﻚ ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ. در ﻣﻮارد ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻫﺎى ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﺷﺪﻳﺪ ﻳﺎ ﻫﻤﻮدﻳﻨﺎﻣﻴﻚ ﻣﺨﺘﻞ ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺳﺮﻳﻊ در ﺣﺎل ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻴﻤﺎر، دارو ﻫﻮﻟﺪ ﮔﺮدد. ﻋﻮارض ﺧﻮﻧﻲ آن ﻣﺎﻧﻴﺘﻮر ﺷﻮد و در ﺻﻮرت ﻟﻜﻮﭘﻨﻲ/ﺗﺮوﻣﺒﻮﺳﻴﺘﻮﭘﻨﻲ، ﻛﺎﻫﺶ دوز ﻳﺎ ﻗﻄﻊ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد. دﻗﺖ ﺷﻮد ﻟﻨﻔﻮﭘﻨﻲ از ﻋﻮارض COVID-19ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.

دى ﻣﺘﻴﻞ ﻓﻮﻣﺎرات: در ﺻﻮرت ﻋﻔﻮﻧﺖ ﺧﻔﻴﻒ، ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ ﭘﺰﺷﻚ ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ. در ﻣﻮارد ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻫﺎى ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﺷﺪﻳﺪ ﻳﺎ ﻫﻤﻮدﻳﻨﺎﻣﻴﻚ ﻣﺨﺘﻞ ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺳﺮﻳﻊ در ﺣﺎل ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻴﻤﺎر، دارو ﻫﻮﻟﺪ ﮔﺮدﻧﺪ. ﻋﻮارض ﺧﻮﻧﻲ ﺑﻮﻳﮋه ﻟﻨﻔﻮﭘﻨﻲ ﻧﺎﺷﻲ از دى ﻣﺘﻴﻞ ﻓﻮﻣﺎرات ﻣﺎﻧﻴﺘﻮرﺷﻮد و در ﺻﻮرت ﺑﺮوز، ﻛﺎﻫﺶ دوز ﻳﺎ ﻗﻄﻊ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد. دﻗﺖ ﺷﻮد ﻟﻨﻔﻮﭘﻨﻲ از ﻋﻮارض COVID-19ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.

CNI (در ﺑﻴﻤﺎر ﻏﻴﺮ ﭘﻴﻮﻧﺪى): در ﺻﻮرت ﻋﻔﻮﻧﺖ ﺧﻔﻴﻒ، ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ ﭘﺰﺷﻚ ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اﻳﻦ داروﻫﺎ اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﻨﺪ. در ﻣﻮارد ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻫﺎى ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﺷﺪﻳﺪ ﻳﺎ ﻫﻤﻮدﻳﻨﺎﻣﻴﻚ ﻣﺨﺘﻞ ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺳﺮﻳﻊ در ﺣﺎل ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻴﻤﺎر، داروﻫﺎ ﻗﻄﻊ ﮔﺮدﻧﺪ. در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن، ﺳﻄﺢ ﺧﻮﻧﻲ CNI ﻫﺎ ﭼﻚ ﺷﻮد و در ﺣﺪاﻗﻞ ﻏﻠﻈﺖ ﻫﺪف ﺗﺮاف ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺑﻴﻤﺎرى زﻣﻴﻨﻪ اى ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺎﺷﺪ)، ﺣﻔﻆ ﺷﻮد. ﺑﻪ ﺗﺪاﺧﻞ ﺑﻴﻦ داروﻫﺎى CNI ﺑﺎ ﻟﻮﭘﻴﻨﺎوﻳﺮ/رﻳﺘﻮﻧﺎوﻳﺮ و آﺗﺎزاﻧﺎوﻳﺮ/رﻳﺘﻮﻧﺎوﻳﺮ دﻗﺖ ﺷﻮد. ﻟﻮﭘﻴﻨﺎوﻳﺮ/رﻳﺘﻮﻧﺎوﻳﺮ و آﻧﺘﺎزاﻧﺎوﻳﺮ/رﻳﺘﻮﻧﺎوﻳﺮ ﻣﻬﺎر ﻛﻨﻨﺪه ﻗﻮى ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﻴﺴﻢ ﺳﻴﻜﻠﻮﺳﭙﻮرﻳﻦ و ﺗﺎﻛﺮوﻟﻴﻤﻮس ﺑﻮده و ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ ﺧﻮﻧﻲ CNIﻫﺎ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪ. در ﺻﻮرت ﺗﺠﻮﻳﺰ ﻫﻤﺰﻣﺎن CNI ﺑﺎ ﻟﻮﭘﻴﻨﺎوﻳﺮ/رﻳﺘﻮﻧﺎوﻳﺮ ﻳﺎ آﺗﺎزاﻧﺎوﻳﺮ/رﻳﺘﻮﻧﺎوﻳﺮ، در ﺻﻮرت اﻣﻜﺎن ﻳﻚ روز در ﻣﻴﺎن ﺳﻄﺢ ﺧﻮﻧﻲ CNI ﭼﻚ ﮔﺮدد. در ﺻﻮرت ﻋﺪم اﻣﻜﺎن ﭼﻚ ﺳﻄﺢ ﺧﻮﻧﻲ ﺗﺎﻛﺮوﻟﻴﻤﻮس، ﺑﺎ ﺷﺮوع ﻟﻮﭘﻴﻨﺎوﻳﺮ/رﻳﺘﻮﻧﺎوﻳﺮ ﻳﺎ آﺗﺎزاﻧﺎوﻳﺮ/رﻳﺘﻮﻧﺎوﻳﺮ، در ﻫﻔﺘﻪ اول درﻣﺎن آﻧﺘﻲ واﻳﺮال ﺗﺠﻮﻳﺰ ﺗﺎﻛﺮوﻟﻴﻤﻮس ﻗﻄﻊ ﮔﺮدد و در ﺻﻮرت اداﻣﻪ درﻣﺎن آﻧﺘﻲ واﻳﺮال ﺑﻪ ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ ﻫﻔﺘﻪ، ﻫﻔﺘﻪ دوم ﺗﺎﻛﺮوﻟﻴﻤﻮس ﺑﺎ دوز 1 ﻣﻴﻠﻲ ﮔﺮم ﻫﻔﺘﮕﻲ ﺗﺠﻮﻳﺰ ﺷﻮد. در ﺻﻮرت ﻋﺪم اﻣﻜﺎن ﭼﻚ ﺳﻄﺢ ﺧﻮﻧﻲ ﺳﻴﻜﻠﻮﺳﭙﻮرﻳﻦ، ﺑﺎ ﺷﺮوع ﻟﻮﭘﻴﻨﺎوﻳﺮ/رﻳﺘﻮﻧﺎوﻳﺮ ﻳﺎ آﺗﺎزاﻧﺎوﻳﺮ/رﻳﺘﻮﻧﺎوﻳﺮ دوز ﺳﻴﻜﻠﻮﺳﭙﻮرﻳﻦ ﺣﺪود 50-20 ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ. ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻌﺪ از ﻗﻄﻊ ﻟﻮﭘﻴﻨﺎوﻳﺮ/رﻳﺘﻮﻧﺎوﻳﺮ ﻳﺎ آﺗﺎزاﻧﺎوﻳﺮ/رﻳﺘﻮﻧﺎوﻳﺮ ﻣﻲ ﺗﻮان دوز ﺗﺎﻛﺮوﻟﻴﻤﻮس/ﺳﻴﻜﻠﻮﺳﭙﻮرﻳﻦ را ﺑﻪ دوز ﻗﺒﻠﻲ ﺑﻴﻤﺎر ﺑﺎز ﮔﺮداﻧﺪ.

ﻫﻴﺪروﻛﺴﻰ ﻛﻠﺮوﻛﻴﻦ: در ﺑﻴﻤﺎراﻧﻲ ﻛﻪ در ﺣﺎل درﻳﺎﻓﺖ ﻫﻴﺪروﻛﺴﻲ ﻛﻠﺮوﻛﻴﻦ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ دﻻﻳﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻧﻴﺎزى ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ در رژﻳﻢ داروﻳﻲ ﻳﺎ ﻗﻄﻊ دارو ﻧﻴﺴﺖ. در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﺑﻪ درﻣﺎن ﺳﺮﭘﺎﻳﻲ ﻋﻔﻮﻧﺖ COVID-19، دوز داروى ﻫﻴﺪروﻛﺴﻲ ﻛﻠﺮوﻛﻴﻦ ﺑﻪ 200 ﻣﻴﻠﻲ ﮔﺮم دوﺑﺎر در روز اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ. در ﺻﻮرت درﻳﺎﻓﺖ داروى ﻟﻮﭘﻴﻨﺎوﻳﺮ/رﻳﺘﻮﻧﺎوﻳﺮ ﻫﻴﺪروﻛﺴﻲ ﻛﻠﺮوﻛﻴﻦ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮﻗﺖ ﻗﻄﻊ ﮔﺮدد. ﻫﻴﺪورﻛﺴﻲ ﻛﻠﺮوﻛﻴﻦ ﺑﺎ ﺳﻘﻒ دوز 200 ﻣﻴﻠﻲ ﮔﺮم دوﺑﺎر در روز در ﻛﻨﺎر آﺗﺎزاﻧﺎوﻳﺮ/رﻳﺘﻮﻧﺎوﻳﺮ ﻗﺎﺑﻞ اداﻣﻪ دادن اﺳﺖ.

ﺳﻮﻟﻔﺎﺳﺎﻻزﻳﻦ: داروى ﺳﻮﻟﻔﺎﺳﺎﻻزﻳﻦ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻃﻲ ﻓﺎز ﻋﻔﻮﻧﺖ اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ. ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎى ﺧﻮﻧﻲ ﺑﻴﻤﺎر ﻃﻲ درﻳﺎﻓﺖ دارو ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻨﻈﻢ ﻣﺎﻧﻴﺘﻮر ﺷﻮد.

رﻳﺘﻮﻛﺴﻰ ﻣﺐ: ﺗﺰرﻳﻖ ﻧﻮﺑﺖ ﻓﻌﻠﻲ داروى ﺑﻴﻤﺎر ﺑﻪ ﺑﻌﺪ از رﻳﻜﺎورى از ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻣﻮﻛﻮل ﮔﺮدد.

داروﻫﺎى ﻣﻬﺎر ﻛﻨﻨﺪه TNF آﻟﻔﺎ: در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﻋﻔﻮﻧﺖ COVID-19 ﺧﻔﻴﻒ و ﺗﺤﺖ ﻛﻨﺘﺮل و ﻧﺒﻮد ﭘﻨﻮﻣﻮﻧﻲ و درﮔﻴﺮى رﻳﻮى ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺨﺼﻮص ﭘﻨﻮﻣﻮﻧﻲ ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﺎل، داروﻫﺎى ﻣﻬﺎرﻛﻨﻨﺪه TNF alpha زﻳﺮ ﻧﻈﺮ ﻣﺘﺨﺼﺺ ﺑﻴﻤﺎرى زﻣﻴﻨﻪ اى ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ. در ﺻﻮرت ﺷﺪﻳﺪ ﺑﻮدن ﻋﻔﻮﻧﺖ COVID-19 ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮات واﺿﺢ در رادﻳﻮﮔﺮاﻓﻲ ﻳﺎ ﺷﻚ ﺑﺎﻻ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻫﻤﺰﻣﺎن ﻧﻮﻣﻮﻧﻲ ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﺎل، دارو ﻗﻄﻊ ﮔﺮدد. ﻃﻲ ﻋﻔﻮﻧﺖ COVID-19 ﺗﻐﻴﻴﺮ از ﺳﺎﻳﺮ داروﻫﺎ ﺑﻪ داروﻫﺎى ﻣﻬﺎر ﻛﻨﻨﺪه TNF-alpha ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻧﻤﻲ ﺷﻮد.

ﺗﻮﺳﻴﻠﻴﺰوﻣﺐ (ﻣﻬﺎر ﻛﻨﻨﺪه اﻳﻨﺘﺮﻟﻮﻛﻴﻦ-6): ﺗﻮﺳﻴﻠﻴﺰوﻣﺐ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در درﻣﺎن ﺑﻴﻤﺎران ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ COVID-19 ﺑﺨﺼﻮص ﻣﻮارد ﺷﺪﻳﺪ ﺳﻮدﻣﻨﺪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺪون ﺗﻐﻴﻴﺮ در رژﻳﻢ درﻣﺎﻧﻲ ﺑﻴﻤﺎر، ﻋﻔﻮﻧﺖ زﻣﻴﻨﻪ اى را درﻣﺎن ﻛﺮد. در اﻳﻦ ﻣﻮارد ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﺣﺘﻴﺎط ﻣﺼﺮف دارو در ﺷﺮاﻳﻂ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻫﺎى ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﺎل و وﻳﺮوﺳﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺸﻜﻼت ﺧﻮﻧﻲ و ﻧﻮﺗﺮوﭘﻨﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻮﺳﻴﻠﻴﺰوﻣﺐ دﻗﺖ ﻛﺮد.

ﺗﻮﻓﺎﺳﻴﺘﻴﻨﻴﺐ: ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ رﻳﺴﻚ ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻧﺎﺷﻲ از اﻳﻦ دارو، در ﺻﻮرت ﻣﺜﺒﺖ ﺑﻮدن ﻋﻔﻮﻧﺖ COVID-19 ﺑﺨﺼﻮص در اﻓﺮاد high risk ﻳﺎ ﺑﻴﻤﺎران ﺑﺎ ﺣﺎل ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻳﺎ ﺷﻚ ﺑﻪ ﻧﻮﻣﻮﻧﻲ ﺑﺎﻛﺘﺮﻳﺎل ﻫﻤﺰﻣﺎن ﻳﺎ وﺟﻮد ﻟﻨﻔﻮﭘﻨﻲ، ﺗﻮﻓﺎﺳﻴﻨﻴﺐ ﻣﻮﻗﺘﺎ ﻗﻄﻊ ﺷﻮد.

ﻧﺎﺗﺎﻟﻴﺰوﻣﺐ، ﻣﻴﺘﻮﻛﺴﺎﻧﺘﺮون، آﻟﻤﺘﻮزوﻣﺐ: در ﺑﻴﻤﺎران MS درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﻨﺪه اﻳﻦ داروﻫﺎ، ﺗﺰرﻳﻖ دارو ﺑﻪ ﺑﻌﺪ از رﻳﻜﺎورى از ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻣﻮﻛﻮل ﮔﺮدد.

ﻓﻴﻨﮕﻮﻟﻴﻤﻮد: ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺛﺮ ﻣﻬﺎرى دارو روى ﻟﻨﻔﻮﺳﻴﺖ ﻫﺎ، ﺗﺮﺟﻴﺤﺎ در ﻣﻮاردى ﻛﻪ ﺣﺎل ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻴﻤﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻴﺴﺖ و ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮى دارد، ﺗﻐﻴﻴﺮات رادﻳﻮﻟﻮژﻳﻚ دوﻃﺮﻓﻪ و وﺳﻴﻊ دارﻧﺪ، ﺗﺠﻮﻳﺰ داروﻫﺎى ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻛﻨﻨﺪه QT (ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻟﻮﭘﻴﻨﺎوﻳﺮ/رﻳﺘﻮﻧﺎوﻳﺮ) ﻳﺎ QT ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺑﻴﺶ از 500 ﻣﻴﻠﻲ ﺛﺎﻧﻴﻪ دارد، ﻳﺎ ﺷﻤﺎرش ﻟﻤﻔﻮﺳﻴﺘﻲ ﺑﻴﻤﺎر ﻛﻤﺘﺮ از200/mm3 اﺳﺖ، ﺗﺠﻮﻳﺰ ﻓﻴﻨﮕﻮﻟﻴﻤﻮد ﻫﻮﻟﺪ ﮔﺮدد. اداﻣﻪ اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺗﻨﻬﺎ در ﺑﻴﻤﺎراﻧﻲ ﻛﻪ دررﻳﺴﻚ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺟﻬﺖ ﺑﺮوز ﺣﻤﻠﻪ MS ﻗﺮار دارﻧﺪ و ﻋﻔﻮﻧﺖ COVID-19ﺧﻔﻴﻒ ﺑﺪون درﮔﻴﺮى رﻳﻮى واﺿﺢ ﺑﺎ درﻣﺎن ﺳﺮﭘﺎﻳﻲ دارﻧﺪ، ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد.

اﻳﻨﺘﺮﻓﺮون ﺑﺘﺎ: ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺛﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺿﺪ COVID-19 اﻳﻦ داروﻫﺎ و ﺑﻬﺒﻮد ﻋﻤﻠﻜﺮد رﻳﻪ، اﻳﻦ داروﻫﺎ در ﻫﻤﺮاﻫﻲ ﺑﺎ داروﻫﺎى آﻧﺘﻲ واﻳﺮال ﺑﻴﻤﺎر اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﻨﺪ. اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻨﺘﺮﻓﺮون ﺑﺘﺎ-1 اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺑﺮ ﺳﺎﻳﺮ اﻳﻨﺘﺮﻓﺮون ﻫﺎ در ﺑﻴﻤﺎران MS ارﺟﺢ ﺑﺎﺷﺪ (ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺛﺮات ﺿﺪ وﻳﺮوﺳﻲ ﻗﻮى ﺗﺮ اﻳﻨﺘﺮﻓﺮون ﺑﺘﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻟﻔﺎ) ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻣﻮارد و در ﺻﻮرت ﺻﻼﺣﺪﻳﺪ ﻛﺎدر درﻣﺎن، ﻣﻲ ﺗﻮان اﻳﻨﺘﺮﻓﺮون a1B ﺑﺎ دوز 44 ﻣﻴﻜﺮوﮔﺮم 3 ﺑﺎر در ﻫﻔﺘﻪ زﻳﺮ ﺟﻠﺪى ﻳﺎ اﻳﻨﺘﺮﻓﺮون b1B ﺑﺎ دوز 250 ﻣﻴﻜﺮوﮔﺮم ﻳﻚ روز در ﻣﻴﺎن زﻳﺮ ﺟﻠﺪى ﺑﺎ ﻫﺪف اﺛﺮات ﺿﺪ وﻳﺮوس اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد. در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻴﻤﺎر ﺳﺎﻳﺮ داروﻫﺎى ﺿﺪ MS را درﻳﺎﻓﺖ ﻛﺮده اﺳﺖ، ﻣﻲ ﺗﻮان آن دارو را ﻗﻄﻊ و اﻳﻨﺘﺮﻓﺮون را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺗﺠﻮﻳﺰ ﻛﺮد ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده در ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ داروﻫﺎى ﺿﺪ COVID-19 ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻟﻮﭘﻴﻨﺎوﻳﺮ/رﻳﺘﻮﻧﺎوﻳﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد. در ﻃﻲ ﻣﺼﺮف اﻳﻨﺘﺮﻓﺮون، ﺑﻪ ﻋﻮارض اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻋﻮارض ﺧﻮﻧﻲ، ﻛﺒﺪى و Flu-like دﻗﺖ ﻛﺮد.

ﮔﻼﺗﻴﺮاﻣﺮ: ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺛﺮ ﻧﺎﭼﻴﺰ دارو روى ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻳﻤﻨﻲ، ﻣﻲ ﺗﻮان دارو را ﻃﻲ ﻋﻔﻮﻧﺖ اداﻣﻪ داد. در ﺻﻮرت ﺣﺎل ﻋﻤﻮﻣﻲ وﺧﻴﻢ ﺑﻴﻤﺎر و ﺷﻮك ﺳﭙﺘﻴﻚ، ﻣﻲ ﺗﻮان ﻣﻮﻗﺘﺎ دارو را ﻫﻮﻟﺪ ﻧﻤﻮد.

ﻛﻼدرﻳﺒﻴﻦ: ﺑﺪﻟﻴﻞ وﺟﻮد ﻋﻮارض ﻟﻜﻮﭘﻨﻲ و ﻧﻮﺗﺮوﭘﻨﻲ دارو و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻓﺰاﻳﺶ رﻳﺴﻚ ﻋﻔﻮﻧﺖ، ﺗﺮﺟﻴﺤﺎ ﻣﺼﺮف دارو در ﺑﻴﻤﺎران ﺑﺎ COVID-19، ﺑﻪ ﺑﻌﺪ از ﺑﻬﺒﻮدى و اﻓﺰاﻳﺶ ﺷﻤﺎرش ﻟﻤﻔﻮﺳﻴﺘﻲ ﺑﻪ ﺑﺎﻻى 800/mm3 ﻣﻮﻛﻮل ﮔﺮدد. درﻣﺎن ﺗﺰرﻳﻘﻲ در ﺻﻮرت ﺷﻚ ﺑﻪ ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻗﻄﻊ ﮔﺮدد.

ﺳﻴﻜﻠﻮﻓﺴﻔﺎﻣﻴﺪ: در ﺑﻴﻤﺎران ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ COVID-19، ﺗﺰرﻳﻖ ﭘﺎﻟﺲ دارو ﺑﻪ ﺑﻌﺪ از ﻛﻨﺘﺮل ﻋﻔﻮﻧﺖ (در ﺻﻮرت ﻧﺒﻮد ﻧﻮﺗﺮوﭘﻨﻲ و1500/mm3 ≥ANC  ﻣﻮﻛﻮل ﺷﻮد.

Vedolizumab ﻫﺮﭼﻨﺪ دارو ﭼﻨﺪان ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ رﻳﺴﻚ ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻫﻤﺮاه ﻧﻴﺴﺖ و اﺳﺘﻔﺎده از آن ﻃﻲ ﻋﻔﻮﻧﺖ COVID-19اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺑﺎ ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﺧﺎﺻﻲ ﻫﻤﺮاه ﻧﻴﺴﺖ وﻟﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺠﻮﻳﺰ ﻫﺮﭼﻨﺪﻫﻔﺘﻪ دارو، ﻣﻲ ﺗﻮان ﺗﺰرﻳﻖ دارو را ﺑﻪ ﺑﻌﺪ از ﺑﻬﺒﻮدى از ﻋﻔﻮﻧﺖ COVID-19 ﻣﻮﻛﻮل ﻛﺮد.

ﻛﻤﻮﺗﺮاﭘﻰ: ﺗﺠﻮﻳﺰ ﻛﻤﻮﺗﺮاﭘﻲ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻓﻌﺎل ﻣﺎﻧﻨﺪ COVID-19 ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻧﻤﻲ ﺷﻮد و ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻮرس ﺷﻴﻤﻲ درﻣﺎﻧﻲ ﺑﻴﻤﺎر ﺑﻪ زﻣﺎن رﻳﻜﺎورى ﻛﺎﻣﻞ ﺑﻌﺪ از ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻣﻮﻛﻮل ﺷﻮد. در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز اورژاﻧﺴﻲ ﺑﻪ ﺷﻴﻤﻲ درﻣﺎﻧﻲ، ﺑﺎ ﺗﻴﻢ ﻫﻤﺎﺗﻮ-اوﻧﻜﻮﻟﻮژى و ﻓﺎرﻣﺎﻛﻮﺗﺮاﭘﻲ ﻣﺸﻮرت ﺷﻮد.

دﻛﺘﺮ ﺣﺴﻴﻦ ﺧﻠﻴﻠﻲ، اﺳﺘﺎد ﻓﺎرﻣﺎﻛﻮﺗﺮاﭘﻲ

دﻛﺘﺮ ﺳﻴﻤﻴﻦ دﺷﺘﻲ ﺧﻮﻳﺪﻛﻲ، اﺳﺘﺎد ﻓﺎرﻣﺎﻛﻮﺗﺮاﭘﻲ

دﻛﺘﺮ اﻓﺴﺎﻧﻪ ﻧﻮرﻣﻨﺪى، ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻓﺎرﻣﺎﻛﻮﺗﺮاﭘﻲ

دﻛﺘﺮ ﻛﻴﻬﺎن ﻣﺤﻤﺪى، ﻣﺘﺨﺼﺺ ﻓﺎرﻣﺎﻛﻮﺗﺮاﭘﻲ